Van DDR-paleis naar gereconstrueerd slot
Op de plek waar nu het Humboldt Forum staat, stond drie eeuwen lang het Berliner Stadtschloss — het barokke woonpaleis van de Pruisische koningen en later de Duitse keizers. Na de oorlog sloopte de DDR de zwaar beschadigde restanten in 1950 en bouwde er de Palast der Republik, het onderkomen van het Oost-Berlijnse parlement en een cultureel centrum. Na de hereniging werd de Palast zelf gesloopt wegens asbestbesmetting, en na een lang debat werd besloten het historische Stadtschloss te reconstrueren.
Het resultaat — geopend in 2021, na jaren vertraging — is het Humboldt Forum: drie barokke gevels buiten (nagebouwd naar 17e-eeuws ontwerp), met een modern interieur van architect Franco Stella. Binnen zijn de etnologische musea Dahlem (Aziatische kunst, volkenculturen van de wereld) gehuisvest, plus de Berlijnse Stadsgeschiedeniscollectie en diverse tijdelijke tentoonstellingen. De reconstructie zelf was controversieel vanwege de kosten (€680 miljoen), de terugkeereis van geroofde koloniale objecten, en vragen over de zinvolheid van het nabootsen van een Pruisisch paleis.
Wat zie je in het Humboldt Forum?
De etnologische collecties zijn wereldwijd beroemd: Aziatische kunst uit de meest uiteenlopende regio's van Azië, Afrikaanse en Oceanische kunstobjecten, pre-Columbiaanse Midden- en Zuid-Amerikaanse cultuur. Maar de discussie over de herkomst van veel objecten — geroofd tijdens de koloniale periode — is nog niet voorbij. Sommige objecten zijn al teruggegeven; veel gesprekken lopen nog. Het museum communiceert hier openlijk over via tentoonstellingspanelen en online.
De historische Schlosskapel — gedeeltelijk gereconstrueerd — is te bezichtigen. Het dak biedt vrij toegankelijk uitzicht over Unter den Linden, de Museumsinsel en de Berliner Dom. De beginverdieping met het MiddleEurope-overzicht en de Humboldt-bibliotheek zijn interessant voor degenen die het project zelf willen begrijpen.
Praktisch
Het Humboldt Forum is open di-zo van 10:00 tot 20:00 uur, maandag gesloten. Veel van de collecties zijn gratis toegankelijk — controleer de website voor actuele tarieven per tentoonstelling (humboldtforum.org). Het dakterras is gratis. Neem de S-Bahn naar Hackescher Markt (S3, S5, S7, S9) of Friedrichstraße, dan 10-15 minuten lopen. Direct naast de Berliner Dom en op loopafstand van de Museumsinsel.