Frederik de Grote en zijn zomerresidentie
Sanssouci — 'zonder zorgen' in het Frans — was de favoriete zomerresidentie van Frederik de Grote, koning van Pruisen van 1740 tot 1786. De naam zegt het: hier trok hij zich terug uit het hofleven, omringd door zijn kunstwerken, zijn boeken en zijn muzikanten (met name de fluitist Johann Joachim Quantz en de componist Carl Philipp Emanuel Bach).
Het paleis zelf is geen imposant kasteel maar een elegante rococovilla op een heuvel boven terrasvormige wijngaarden: één verdieping, geel gepleisterd, met zeventien kamers van bescheiden afmetingen. De architectuur — ontworpen door Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff naar Frederiks eigen schetsen — benadrukt elegantie boven grandeur. Frederiks tombe ligt in een eenvoudige sarcofaag op de bovenste terras, vlak voor de ingang.
Het park van Sanssouci
Het park rond Sanssouci beslaat 290 hectare en staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst als onderdeel van de 'Paleizen en tuinen van Potsdam en Berlijn'. Het is niet één tuin maar een landschapspark vol afzonderlijke ensembles die zich over een paar kilometer uitstrekken.
De belangrijkste bezienswaardigheden in het park:
Schloss Sanssouci (het hoofdpaleis): €14 entree voor volwassenen, tijdslots vereist — reserveer via spsg.de voor je gaat. In de zomer uitverkocht ver van tevoren.
Neue Palais (Nieuw Paleis): het grote representatieve paleis aan de westkant van het park, gebouwd 1763-1769. Indrukwekkender van buiten, grooser van schaal. €8 entree.
Chinese Theehuis: een rococo-fantasie in goud en groen, gratis te bezichtigen van buiten.
Orangerie: een Italiaans renaissance-gebouw met uitkijkplatform over het park (€5).
Het park zelf is altijd gratis. Een volledige wandeling van oost naar west is ruim 5 kilometer.
De stad Potsdam en praktisch
Potsdam is meer dan Sanssouci. De binnenstad heeft een Nederlandse wijk (Holländisches Viertel) met 134 rode bakstenen huizen gebouwd voor Nederlandse ambachtslieiden die Frederik Willem I liet importeren. Het is de grootste historische Nederlandse wijk buiten Nederland.
De historische binnenstad rond de Brandenburger Straße is gereconstrueerd en loopbaar — goed voor een avondmaaltijd na het park.
Hoe te gaan: De S7 en RE1 rijden elk kwartier van Berlijn Hauptbahnhof/Friedrichstraße naar Potsdam Hauptbahnhof — reis ca. 30 minuten. Het kaartje (€3,80 enkeltje met het AB-tarief van Berlin tot Potsdam Zone C) dek je met een dagticket Berlin ABC (€11).
Planning: Reserveer Schloss Sanssouci ver van tevoren (mei-september uitverkocht op drukke dagen). Kom vroeg in het park — voor 9:00 uur is het rustig. Plan minimaal een halve dag; een volle dag is beter.